Süryani Yerleşim Alanı Kazıları

HKFK-11/SYA

Süryani Yerleşim Alanı olarak adlandırılan alan Hasankeyf’in yaklaşık 1,5 km doğusunda, Dicle Nehri’nin 400 m kuzeyinde, Hasankeyf Höyüğü’nün 325 m kuzeybatısındadır. Meskenler, kuzeyden güneye doğru 1-3 m kot farkları bulunan teras şeklindeki düzlüklere inşa edilmiş olup, yaklaşık 6.400 metrekarelik alana yayılmıştır . Yerleşim alanının kuzeyinde bir kilise ile güneyinde bir mezarlık alanı bulunmaktadır. Alanın çevresinde ise halen tarım yapılan tarlalar yer almaktadır.

Birkaç kez el değiştirdiği anlaşılan yerleşim biriminin bir meydanı olan, kalabalık aile gruplarının barındığı avlulu, bitişik düzende birbirine eklenmiş evleri ile bir köy olabileceği kanısına varılmıştır. Tek katlı meskenler şeklinde yapılmış ünitelerin bazılarında görülen merdivenlerin, bir üst katın varlığından çok yazları kullanılan teraslara çıkışı sağladığı düşünülmektedir. Çünkü alt yapının malzeme ve tekniğinin bir ikinci katı taşıyacak güce sahip olmadığı gözlenmiştir. Yapıların bazıları “cas” harcı ile sıvanmıştır. Hiçbir yapıda süsleme izine rastlanmamıştır. Avlularda hayvanların su içmesine yarayan taştan oyulmuş küçük ölçekli yalaklarla tandırlar yer almaktadır. Köyün doğu tarafındaki bir yapı grubunda basit kemerler tespit edilmiştir. Bu grubun han veya sosyal amaçlı binalar olabileceği kanaatine varılmıştır .

Köyün kuzeyinde, daha yüksek bir arazi üzerine inşa edilen kilise ise tek neften oluşan küçük bir şapel niteliğindedir . Örtüsü ve duvarlarının yarıdan fazlası yıkılmış vaziyettedir. Yapı ikinci bir inşaat evresi geçirmiş, bu dönemde kapı ve pencere yerleri değiştirilerek apsis kapatılmış, küçülen yeni bina kalın bir cas tabakası ile sıvanmıştır . Kilisenin etrafında birkaç mezar ile bir su kuyusu yer almaktadır. Avlu duvarları tamamen ortadan kaldırılmış, yeri tarım arazisine dönüştürülmüştür.