Salihiye Ziyaret Yapıları Kazısı

HKFK-07/SZY

Yamaç Külliyesi’nin kuzeydoğusunda, 2250 metrekarelik alanda sürdürülen çalışmalar 2007 yılında tamamlanmıştır. Alanın kuzeybatısında yer alan yapı “SZY–01” ve güney-doğusunda yer alan yapı ise “SZY–02” olarak kodlanmıştır. Alanda çok fazla mezara rastlanmış, mezar taşlarının bazıları yeniden düzenlenmiş, ancak mezarlara dokunulmamıştır.

Salihiye Ziyaret Yapıları 01 – Zaviye Kazısı

HKFK–07/SZY.01
Salihiye Ziyaret Yapıları - Zaviye Kapısı
Salihiye Ziyaret Yapıları – Zaviye Kapısı

Zaviye olduğu düşünülen yapı grubu, Tevhidhane, eyvan ve doğusundaki iki katlı üniteden oluşmaktadır . Doğu-batı doğrultusunda uzanan dikdörtgen planlı yapının ortalama uzunluğu 27.00 m olarak ölçülmüştür. Başlangıçta, yapının üst örtüsü ve duvarlarının çökmesi sonucu dolan niteliksiz taşlar temizlenerek, iç mekânlardaki hafriyat tahliyesi tamamlanmıştır. Dikdörtgen planlı Batı Mekânı 9.70 x 4.30 m ölçülerindedir. Girişi kuzey ve doğudan birer kapıyla sağlanmıştır. Zemini cas tabakasıyla kaplı olan mekânın kuzey duvarında yuvarlak kemerli iki adet penceresi vardır. Bu mekânının Tevhidhane olarak kullanıldığı düşünülmektedir.

Eyvan kısmı 5.95 x 4.25 m ebatlarındadır. Güney duvarında bir selsebil ile güney-kuzey doğrultusunda uzanan su kanalı (künk) ve eyvanın 2.73 m kuzeyinde 1.76 x 2.05 m ebatlarında ve 1.26 m derinliğinde düzgün kesme taşla yapılmış bir havuz tespit edilmiştir . Yapılan çalışmalar sonucunda yapının doğusunda beşik tonoz örtülü bir mekân tespit edilmiştir . Kalan izlerden bu mekânın alt kat ve üzerinde bir teras katı olduğu anlaşılmıştır. 5.40 x 4.35 m ölçülerinde dikdörtgen bir plana sahip olan mekânın güney duvarında 0.58 x 0.85 m ölçülerinde 0.50 m derinliğinde dört adet niş yer alır. Yapının kuzey dış duvarı ile zemini ortaya çıkarmak amacıyla kuzey duvarı boyunca 1.95 m eninde bir açma yapılmıştır. 0.80 m derinliğinde taş döşemeli zemine ulaşılmıştır. Yapıda moloz taş ve cas malzeme kullanılmıştır.

Salihiye Ziyaret Yapıları 02 – Cami Kazısı

HKFK–07/SZY.02

SZY.02 kodlu yapı mescit (cami) olup zaviye avlusunun güneydoğusunda yer almaktadır. Yapı doğu-batı doğrultusunda dikdörtgen planlıdır. Doğu kanadı tamamen yıkılmış durumdadır. Yapının simetrik olduğu düşünüldüğünde, dıştan 15.00 x 7.30 m ebatlarındadır. Mescit doğu-batı doğrultusunda dikdörtgen planlı bir harim mekânına ve girişinde revak biçiminde bir son cemaat yerine sahiptir. Yapının günümüze iki tanesinin ulaşabildiği son cemaat yerine girişi sağlayan üç kemer açıklığı tespit edilmiştir. Son cemaat yeri ve harimin doğu kısımları yıkılınca, geç dönemde sağlam kısın bir duvarla kapatılarak mekân iki bölüme ayrılmıştır .

Harim bölümünün ölçüleri 5.80 x 3.75 m, son cemaat yerinin ise 5.80 x 2.35 m dir. Zemin cas tabakasıyla kaplanmıştır. Harim mekânının güney duvarında 1.60 x 0.80 m boyutlarında 0.50 m derinliğinde yarım daire planlı bir mihrap bulunmaktadır. Son cemaat yerini oluşturan revakın kemerleri karşısında, simetrik olarak yerleştirilmiş harime girişi sağlayan genişlikleri 1.00 m, yükseklikleri 1.70 m olan kemer açıklıkları mevcuttur. Duvarlarda moloz taş malzeme kullanılmış, yüzeyleri cas tabakasıyla sıvanmıştır . Yapının batı duvarını tam olarak ortaya çıkarmak amacıyla 8.60 m uzunluğunda, 1.20 m eninde ve 0.40–0.70 m arasında değişen seviyelerde kazı yapılmıştır. Mescidin doğusunda ise yapının devamını ve zemini bulmak amacıyla sondaj çalışması yapılmış ancak zemin bulunamadığı için sondaj çukuru kapatılmıştır.