Roma Kapısı Kazısı

HKFK-05-RY

2005 yılında, tarihi Hasankeyf Köprüsü’nün güneybatısında, şehre giriş kapısı şeklinde inşa edilmiş Roma dönemine ait bir yapı kalıntısı ortaya çıkarılmıştır.

Ana kaya üzerine bindirme tekniği ile dört köşe blok kesme taşlardan yapılan bina, daha sonra çeşitli mimari öğelerin eklenmesiyle oluşturulan yapıların altında kalmış, üzerine “Eski Çarşı” adıyla bilinen sokakta yer alan Molla Halil (Şâb) Camisi inşa edilmiştir . Ön cephesi oldukça sağlam olan yapının arka cephesi kaçak kazılarla tahrip olmuştur. Duvarlarda meydana gelen yıkılmalar sonraki dönemlerde onarılarak yeniden şekillendirilmiştir.

Destek duvarları ile ana kayaya bağlanan Roma yapısı, 2.28 m. yükseklikte ve 2.00 m. genişlikte kapı açıklığına sahiptir. İç mekânın derinliği 4.93 m.; yapının dış duvar uzunluğu 7.60 m.dir. İç mekânda 1.00 m. yükseklikteki duvarlarda yer yer bozulmalar olduğu gözlenmiştir. Güney bölümü iki paye ile desteklenmiş olup güneydoğu köşesinde, 1.35 m. yüksekliğinde, 0.98. m genişliğinde bir açıklık yer alır .

Yapının güneydoğu ve batı kısmındaki toprak ve niteliksiz moloz-taş yığınları kaldırılarak mimari ortaya çıkarılmıştır. Çalışmalar sırasında, batı kısmında güneybatı yönünden gelen bir künk bulunmuştur. Toprak ve taş tabaka alındıktan sonra yapının kuzeyinde kalan, su kanalına doğru devam eden, daha önceki künk ile paralel üç künk daha bulunmuştur. Ayrıca tek parça halinde nereden koptuğu veya geldiği bilinmeyen mozaik süsleme parçası ele geçirilmiştir .