İçkale Yolu Dükkânları Kazısı

HKFK-07-DK

2006 – 2007 yılları arkeolojik kazı çalışmalarında, Şâb Camii yapılar grubunun güneyinde kalan Kale Yolu Vadisi’ne düşen binlerce ton kaya kütlesi kırılmak suretiyle kaldırılmış. Altında kalan Antik Kale yolu ve kayaya oyulmuş işlikler ve 52 adet dükkân, ortaya çıkarılmıştır . Ayrıca Osmanlı dönemi sonlarına kadar kullanıldığı bilinen taş döşemeli Eyyûbi yolu da gün yüzüne çıkarılarak bozulan kısımları onarılmıştır. Böylece, Rızk Camii’nden itibaren ilk kale giriş kapısından başlayıp ikinci kapıya kadar uzanan özgün yoldan kaleye ulaşma imkânı yeniden sağlanmıştır. Aynı şekilde Roma, Artuklu, Eyyûbi ve Osmanlı dönemlerinde birkaç kez şekillenen dükkânların da ayakta kalan kısımları basit onarımla sağlamlaştırılarak tarihi dokuya yeniden kazandırılmıştır .

Er-Rızk Camii’nin güneyinde bulunan Roma Dönemi kapısından başlanarak Eyyûbi Dönemine ait “Aslanlı Kapı”ya kadar uzanan yol Antik dönemde kaya kitlesi yontularak elde edilmiş, Roma ve daha sonraki dönemlerde de işlevini sürdürmüştür. Şâb Camii’nin batısından başlayarak DK- 52 numaralı dükkâna kadar kuzey- güney doğrultusunda devam eden Eski kale yolu 120 m uzunluğundadır.

Antik dönemde ana kaya oyularak oluşturulan ve üzüm sıkma, buğday dövme ya da hamur yoğurma gibi işlerde kullanılan işliklerin üzerine, Roma döneminde düzgün kesme taşlarla kapalı mekânlar (dükkânlar) oluşturulmuştur. Bu dükkânlar Ortaçağda da onarılıp bazı eklemelerle işlevini sürdürmüştür. Diğer dükkânlar ise Artuklu, Eyyûbi ve Osmanlı dönemlerinde şekillendirilmiştir.

Ortaçağ dükkânları genel itibariyle düzgün olmayan dörtgen planlıdır. Zemin taş döşeme ve cas tabakasıyla kaplanmış; duvarlarda moloz, düzgün kesme taş ile devşirme malzemeler kullanılmıştır. Duvarlar casla sıvanmıştır. Üst örtüleri beşik tonozludur. Dükkânlar ana kayadan kopan parçaların üzerlerine düşmesiyle büyük ölçüde tahrip olmuştur.