Han Kazısı

HKFK-06-HAN

Han olarak adlandırılan alan, eski köprü ayaklarının kuzey doğusunda, Batman-Hasankeyf karayolu üzerinde, Hasankeyf girişindeki köprü ayağının batısında yer almaktadır. Bu alandaki çalışmalara sondaj ile başlanmış olup ortaya çıkarılan duvar kalıntılarından sonra kazıya dönüştürülmüştür. Çalışma alanı kuzey-güney yönünde 20.00 m, doğu-batı yönünde 35.00 m ölçülerine sahiptir .

D –1, E–1, F–1 ve G–1 karelerinde doğu-batı doğrultusunda uzanan 13.35 m uzunluğundaki cephe duvarı ve dört adet olduğu tahmin edilen mekânların ara duvarları ortaya çıkarılarak boyutları tespit edilmiştir. Bu mekânların zeminlerine -1.70 m derinlikte ulaşılmış, tesviyesi yapılarak bu alandaki çalışmalar tamamlanmıştır.

D-2 karesinde, -0.30 m derinlikte bir tonoz kalıntısına ulaşılmıştır. Tonozun çöken kısmından girilerek örttüğü mekânda biriken yığıntı kısmen temizlenmiş ve -1.80 m. derinliğinde bir alt kat yapısı tespit dilmiştir. Tonoz çökme tehlikesi arz ettiğinden, alttan ahşap ayaklara yaslanan bir aparatla desteklenmiştir. Tonozun kuzeybatı köşesinde küçük bir sondaj açılmış ve tonozlu mekânın zeminine ulaşılmıştır. Zeminin kaya düzlenerek şekillendirildiği ve üzerine cas kaplandığı tespit edilmiştir.

Meyilli bir arazi üzerinde olması nedeniyle büyük oranda yıkılan bu yapının kimliği konusunda net bilgiler elde edilememiştir. Ancak teraslanmış iki kademeli arazi üzerine oturtulmuş iki katlı, tonoz örtülü birçok odalardan oluşan büyük bir yapı olduğu anlaşılmaktadır. Duvarların taşla örülüp kemer ve örtü sisteminde yer yer tuğla kullanıldığı; bugünkü toprak zemin seviyesinden -3.00 m derinde kalan özgün zeminin taş döşemeli olduğu, yapının orta ekseninde olduğu sanılan açıklığın (cümle kapısı?) önünden başlayarak Dicle nehrine dikey uzanan geniş ve alçak basamaklı bir merdiveni tespit edilmiştir. Bu yapının Dicle kenarında, tarihi köprünün yakınında bulunması, konaklama alanı için uygun şartları taşıması sebebiyle, han olma ihtimalini güçlendirmektedir.

Rölöve için ölçüleri alındıktan sonra, sonraki yıllarda gerçekleştirilecek çalışmalarda açılmak üzere mekânı örten tonoz dışarıdan örülerek üzeri toprakla kapatılmıştır.